
Định dạng JPEG tốn ít dung lượng, xem v mở dễ d ng, lưu trữ thuận tiện, do vậy rất phổ thông. Các định dạng TIFF v RAW tốn nhiều chỗ, xem hay mở chậm, nhưng có ưu điểm l cho phép chỉnh sửa m không ảnh hưởng đến chất lượng.
JPEG (Joint Picture Experts Group)
Chọn định dạng ảnh số theo mục đích của mình. (Screensaver)
Hoa trước nắng. (Screensaver)
L những file ảnh nén được ứng dụng rất rộng rãi v có hiệu quả với các loại máy ảnh số compact (máy ảnh gọn nhẹ, máy du lịch) vì các file ảnh n y nhỏ v không đòi hỏi chất lượng ảnh quá cao. Các tệp ảnh ở dạng JPEG (có đuôi l .jpg), có thể mở được với hầu hết các phần mềm xem v xử lý ảnh. Với chế độ nén trung bình, các tệp ảnh n y vẫn cho những bức ảnh chất lượng khác tốt. Hầu hết các loại máy ảnh số đều cho phép lưu ảnh ở định dạng JPEG, thậm chí nhiều máy ảnh nghiệp dư chỉ có định dạng n y m thôi. Không có định dạng n o thích hợp v tiện dụng như JPEG vì nó phù hợp với việc chụp nhiều ảnh, ảnh du lịch, sinh hoạt gia đình, hay ta thường gọi l ảnh dịch vụ. Ngo i ra, với định dạng JPEG, việc gửi ảnh qua thư điện tử hay đưa ảnh lên mạng trở nên dễ d ng hơn. Với người cầm máy sáng tác, JPEG cũng l định dạng được khuyên nên dùng vì nó giúp máy xử lý nhanh, tốn ít chỗ v nếu biết cách xử lý trên vi tính thì chất lượng ảnh cũng dễ đạt yêu cầu cho triển lãm hoặc dự thi.
Trong lĩnh vực đồ họa, JPEG không thích hợp lắm vì file ảnh bị nén, những đường thẳng, đặc biệt l những đường viền dễ bị nhòe, nghĩa l xuất hiện lỗi, l m giảm đáng kể chất lượng của bản vẽ.
Ảnh chụp tại Paris. (Freerangelibrian)
Ảnh chụp tại Paris. (Freerangelibrian)
Về mặt bản chất, mỗi lần nén JPEG sẽ dấn đến sự hao hụt về thông tin. Nếu ta mở một file ảnh JPEG để xử lý, rồi tiếp tục lưu lại file, ảnh sẽ được nén lần thứ hai. Nhắc đi nhắc lại v i lần như thế, chất lượng ảnh sẽ giảm một cách đáng kể. Đó l một việc không nên l m.
Khi chụp ảnh với định dạng JPEG, người ta còn có thể đặt ở nhiều mức độ nén khác nhau. Độ nén c ng cao bao nhiêu, file c ng nhỏ bấy nhiêu (c ng ít tốn chỗ) v tất nhiên chất lượng c ng giảm v chỉ in ra được những bức ảnh nhỏ bấy nhiêu. Ngược lại, độ nén c ng thấp, file ảnh c ng lớn, in ra được ảnh to hơn. Ví dụ, với máy có 5 triệu điểm ảnh chưa nén có khoảng 15 MB, nén ở mức độ trung bình còn 1,5 MB, vẫn còn có thể in được ảnh thông thường 10 x 15 cm với chất lượng khá tốt. Mức nén của JPEG cho chất lượng tốt nhất thường được biểu thị bằng "superfine", thấp hơn l "fine", mức trung bình l "normal" hoặc "standard".
TIFF (Tagged Image File Format)
Hồ thu. (Wabikon)
Hồ thu. (Wabikon)
Một số máy ảnh kỹ thuật số loại đắt tiền, cho phép chụp ảnh với định dạng TIFF (có đuôi file l .tif), cho ta nhiều thông tin về ảnh hơn JPEG. Hiện nay người ta chỉ ứng dụng định dạng TIFF không nén. Định dạng TIFF có thể biểu thị được độ sau m u lớn hơn JPEG, nó hỗ trợ đến 48 bit m u, nghĩa l mỗi kênh m u 16 bit (trong không gian RGB). Vì thế, định dạng TIFF có thể tái hiện đến 281 triệu giá trị m u sắc. Song hầu hết các máy ảnh kỹ thuật số chỉ hỗ trợ đến 24 bit m u, nghĩa l mỗi kênh m u cơ bản chỉ có 8 bit vì đa số các phần mềm xử lý ảnh không hỗ trợ cao hơn. Do các file TIFF không nén nên mỗi lần nhớ lại dưới dạng định dạng n y (trong quá trình chỉnh sửa), lượng thông tin hầy như không thay đổi, chất lượng ảnh không bị suy giảm.
Định dạng TIFF có một nhược điểm đáng kể đó l trọng lượng tin học quá cao so với JPEG. Ví dụ, chụp một bức ảnh với máy ảnh chuyên nghiệp có 8 triệu điểm ảnh, bằng định dạng JPEG ở mức độ nén ít nhất sẽ có file ảnh v o khoảng 5 MB, cũng file ảnh n y ở định dạng TIFF l 23 MB. Do vậy các quá trình từ chụp đến nạp v o card, chụp liên tục, xem lại ảnh sau khi chụp... sẽ chậm nhiều so với chụp ở định dạng JPEG. Vì thế, việc chụp ảnh ở định dạng TIFF l việc không nên l m.
Trên thực tế, nếu chụp ảnh với định dạng JPEG ở mức độ nén ít nhất, về mặt chất lượng, cũng không thua kém TIFF l bao nhiêu v gần như ta không nhận biết được sự chênh lệch đó.
RAW
Chuồn chuồn. (ruralimages)
Chuồn chuồn. (ruralimages)
Các máy ảnh chuyên nghiệp thường cho phép chụp ảnh với định dạng RAW. Không phải máy sẽ chụp ra các file có đuôi l "raw" m l RAW của máy, mỗi hãng sản xuất cho ra một loại file RAW khác nhau v từ đó cũng có đuôi khác nhau. Ví dụ, RAW của Sony đuôi l SRF, của Kodak l DCR, Canon l CRW hoặc CR2, Minolta l MRW, Nikon l NEF... v chỉ có các phần mềm của hãng đó mới mở được file RAW của mình. Không những thế, các hãng sản xuất lại hay thay đổi, cải tiến các file RAW của mình nên đôi khi các phần mềm cũ lại trở nên lỗi thời với các file RAW thế hệ mới của chính mình.
Các file RAW chứa dữ liệu "thô" m bộ cảm biến (CCD) v sau đó l bộ chuyển đổi (converter) từ analog sang digital đã thực hiện được, với to n bộ số lượng thông tin về ảnh m ống kính v máy có thể đạt được, v đương nhiên l không nén. Mọi xử lý tín hiệu như cân bằng trắng, l m tăng độ nét, thay đổi độ tương phản hay cân bằng m u... đều chỉ được thực hiện sau đó trên máy tính. Nếu các dữ liệu n y được chuyển sang định dạng JPEG hoặc TIFF để có cân bằng trắng hoặc độ tương phản thích hợp thì sẽ dẫn đến sự hao hụt về dữ liệu so với file RAW trước đó.
Biển. (Kriyayoga)
Biển. (Kriyayoga)
RAW có ưu điểm hơn TIFF ở chỗ cho chất lượng ảnh cao hơn vì nó có thể chuyển tải được to n bộ thông tin về ảnh m máy ảnh có thể thu nhận được v chiếm ít chỗ hơn do vấn đề nội suy m u. Mỗi bức ảnh trong môi trường m u RGB chứa đựng 3 giá trị m u sắc l đỏ, lục, lam. Trong RAW, mỗi điểm ảnh chỉ biểu trưng cho một m u vì ở đây, bộ cảm biến CCD chỉ chuyển đổi được một m u cho mỗi điểm ảnh. Hai m u còn lại sẽ được tính thêm bằng thuật toán, nghĩa l được nội suy (ngoại trừ bộ cảm biến Foveon CMOS của Sigma).
Như vậy, định dạng RAW l định dạng tốt nhất cho việc xử lý ảnh sau chụp v l công cụ sắc bén cho các nh nhiếp ảnh chuyên nghiệp có trình độ cao. Nhưng vì RAW l một file ảnh thô, lại không được chuẩn hóa, mỗi nh sản xuất có một loại RAW khác nhau, nên nó mang lại khá nhiều phiền phức cho người sử dụng v không phải ai cũng nắm bắt được nó một cách ho n hảo. Mặt khác, tuy nhỏ hơn file TIFF, nhưng để lưu trữ, file RAW cũng còn rất lớn. Ví dụ: cùng một bức ảnh, JPEG ở mức nén trung bình l 3,5 MB; RAW sẽ l 17 MB v TIFF l 23 MB.
Những điều cần lưu ý
Thiên nhiên. (trekearth)
Thiên nhiên. (trekearth)
Tuy tiện ích của chụp ảnh số l vô cùng lớn, nhưng cho đến nay, máy ảnh số chuyên nghiệp thông thường cũng chưa có được độ phân giải bằng phim nhựa, vì thế, khi chụp ảnh số, ta nên chụp với độ phân giải cao nhất m máy có thể đạt được. Sau n y, nếu cần có thẻ bỏ bớt điểm ảnh đi cho ảnh nhỏ lại, chứ không thêm điểm ảnh được. Bằng thuật toán, nhiều thiết bị có thể nội suy được điểm ảnh, như máy chụp, máy quét, máy tính, máy in ảnh... m nguyên lý thông thường của nó l copy những điểm ảnh kế cận. Với phương pháp n y, người ta có thể phóng được những bức ảnh lớn hơn cho phép m ảnh vẫn không bị rạn. Tuy nhiên, do chỉ thêm được những điểm nảh giống điểm ảnh cũ thôi, người ta gọi đó l những điểm ảnh không thực nên bức ảnh sẽ bị giảm nhiều chi tiết, giảm độ tương phản.
Tuy không phải mua phim, nhưng card máy ảnh rất đắt. Bạn nên chụp với định dạng JPEG ở độ nén với chất lượng cao nhất, nghĩa l "fine" hoặc "superfine", tùy loại máy. Với định dạng n y, máy sẽ chụp được nhanh hơn v ít tốn bộ nhớ hơn. Trước khi can thiệp sửa chữa hay thay đổi ảnh, bạn nền chuyển file sang định dạng TIFF bằng phần mềm Photoshop. Ở định dạng n y, bạn có thể thoải mái sửa chữa, thay đổi, chắp ghép m khi lưu lại không bị hao hụt về điểm ảnh. Chỉ khi không can thiệp v o ảnh nữa, bạn mới chuyển về JPEG
CongTroi.Com `Slogan: Happy customers`